Trong khi đó, Heineken trước đây rất trung thành với việc xoáy sâu vào độ ngon đến tuyệt hảo "Chỉ có thể là Heineken" khiến đàn ông cũng trở nên ích kỷ, chỉ muốn chiếm thương hiệu bia này cho riêng mình. Cách định vị riêng một cõi này đã làm say lòng biết bao người Việt Nam với những quảng cáo dí dỏm như Jennifer Aniston và anh chàng xấu trai trong siêu thị. Gần đây thì Heineken bỏ hoàn toàn chuyện nói về sản phẩm và tập trung tô vẽ hình ảnh người đàn ông Heineken qua loạt phim quảng cáo Open your world. Đó là người đàn ông rất ngày nay: đi nhiều, biết nhiều, am tường và thích nghi với mọi nền văn hoá.
Thứ Năm, 13 tháng 3, 2014
Tiger
Vào những năm đầu 1990, Tiger tập trung xây dựng hình ảnh người đàn ông Tiger anh hùng và ga lăng, khi dám bất chấp rủi ro, nguy hiểm cả tính mạng của mình để làm việc nghĩa. Đeo đuổi hình ảnh người anh hùng một thời gian dài, gần đây Tiger có sự chuyển mình và tập trung nói về sản phẩm nhiều hơn, về cảm giác mà Tiger mang lại cho người uống, đó là "It's where you want to be" với phim quảng cáo Megacity.
Thị trường bia Việt Nam
Năm 2013, theo số liệu của Hiệp hội Bia rượu nước giải khát VN, thì sản lượng tiêu thụ bia của Việt Nam đạt 2,9 tỷ lít, tăng hơn 2% so với năm 2012.
Như vậy, với dân số khoảng 90 triệu người, bình quân mỗi người Việt Nam tiêu thụ khoảng 31,5 lít bia mỗi năm, tương đương với khoảng 95 lon bia (4 thùng bia) hay tương đương với 70 chai bia Hà Nội (450ml). Đấy là tính cả trẻ nhỏ, người già và phần lớn phụ nữ – những đối tượng vốn không hoặc rất ít sử dụng bia.
Còn nếu loại bỏ những đối tượng này đi thì số lượng tiêu thụ bình quân đầu người còn lớn hơn nhiều. Đơn cử, nếu loại bỏ những trẻ em dưới 15 tuổi, nhóm đối tượng chiếm 30% dân số thì mức tiêu thụ bình quân sẽ tăng lên khoảng 45lít/người/năm, tương đương 136 lon bia hay 100 chai bia/năm.
Theo thống kê của The Brewers of Europe, mức tiêu thụ bình quân đầu người của các nước châu Âu vào khoảng hơn 70 lít/năm. Người dân cộng hòa Séc là những người uống bia khỏe nhất thế giới với mức tiêu thụ lên đến xấp xỉ 150 lít/năm.
Đấy là chưa kể đến một bộ phận không nhỏ người Việt Nam không thích uống bia do quen với rượu nút chai, rượu "cuốc lủi", bàu đá... số khác không thích bia vì nặng bụng, chỉ thích rượu vang từ vang Úc, Pháp đến vang Ý, Chi lê... hoặc rượu mạnh như Vodka, Henessy, Jonhny Walker, Chivas và hàng trăm nhãn hiệu rượu khác trên thế giới.
Ba ông lớn thống trị thị trường bia Việt Nam là Sabeco, Habeco và VBL (Heineken, Tiger, Larue..). Trong đó, Sabeco dẫn đầu thị trường với khoảng 45-46% thị phần tiêu thụ hàng năm. Năm 2013, hệ thống Sabeco đã tiêu thụ 1,33 tỷ lít, gấp đôi sản lượng của Habeco, đạt 650 triệu lít.
Thị trường bia tại Việt Nam vô cùng hấp dẫn và thú vị, hơn 400 nhà máy sản xuất, qui mô thị trường tương đương 3,67 tỷ đôla Mỹ. Ngành bia được chia ra làm 4 phân khúc chính: bình dân, phổ thông, cao cấp và siêu cao cấp.
Dòng bình dân chiếm khoảng 27%, chủ yếu là các loại bia hơi không có thương hiệu.
Dòng phổ thông là dòng rộng lớn nhất, chiếm hơn 60% sản lượng của toàn ngành, với nhiều anh tài, như La Rue, Hà Nội, Sài Gòn, Halida, Huda, Bến Thành, Anchor, Zorok. Các thương hiệu áp đảo chọn xây dựng hình ảnh chủ yếu thể hiện đặc tính của địa phương mình, như Hà Nội, Halida; hay hình ảnh chung cho mọi người của bia Sài Gòn. Bản chất của dòng phổ thông là dễ uống và nhẹ nhàng với túi tiền, thế nên điểm chung trong cách thể hiện tính cách của dòng này thường là sự vui vẻ thoải mái.
Dòng cao cấp với khoảng hơn 7%, gồm các thương hiệu như Tiger, Heneiken, Carlsberg, Sapporo, San Miguel. Cá tính của dòng này được định hình bởi 2 thương hiệu của Vietnam Brewery Limited (VBL) với hơn 20 năm có mặt tại Việt Nam là Tiger và Heneiken.
Dọc theo cả 4 phân khúc, có thể nói bức tranh sinh động của thị trường bia được tô điểm rõ nét về mặt tính cách chỉ qua vài thương hiệu. Gần đây thị trường bia xuất hiện một "tay chơi" mới mang tên Sư Tử Trắng. Mặc dù mới ra trận nhưng qua quan sát, đặc biệt là những hoạt động tương tác với người uống bia tại các điểm bán, cho thấy Sư Tử Trắng chú trọng vào tình bạn, tình anh em thông qua trò chơi đập búa và trúng cả một tủ lạnh đầy bia để thiết đãi bạn bè. Ngoài ra, dư luận những ngày gần đây còn xôn xao clip Hôi bia đại chiến khi Sư Tử Trắng ăn theo sự kiện "hôi bia" với cái kết rất bất ngờ, đậm chất huynh đệ mà nhãn hàng đang muốn xây dựng. Chỉ trong thời gian ngắn, clip Hôi bia đại chiến đã thu hút gần 100.000 lượt xem trên Youtube.
Tóm lại, hiện nay các thương hiệu đang đưa ra nhiều lý do để lôi kéo khách hàng uống bia: uống vì cảm giác được bước vào một thế giới khác, cao cấp hơn thế giới thực tại; uống để cảm thấy mình là người cấp tiến, đa tài - đa văn hoá; hay uống đơn giản là vui với bạn bè. Trong đó có thế nói uống để vui khi xum họp bạn bè là căn nguyên chính và phổ biến nhất trong từng góc bàn, từng quán bia của người Việt. Sư Tử Trắng chọn cách bắt đầu đi vào cốt lõi, không màu mè. Với mức giá bán thuộc vào dòng phổ thông, nhưng chất lượng và hình thức bao bì không kém cạnh dòng cao cấp, Sư Tử Trắng cho người tiêu dùng nhiều hơn những gì họ mong đợi: một lý do được thắt chặt tình bạn, một hình ảnh đẹp tinh tế mà không cần phải quá khó để cảm nhận.
Dĩ nhiên là không nên uống quá nhiều bia bởi nó sẽ gây ra béo phì (bụng bia, mất thẩm mỹ), ảnh hưởng rất lớn đối với các tạng phủ và sinh dục, thậm chí có thể dẫn tới ung thư và gây nên những hệ quả cho sinh hoạt cộng đồng.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo mỗi ngày chỉ nên uống 330ml bia (1 lon hay 1 chai), tối đa không uống quá 2 lít.
Ngoài ra, trong thời gian uống thuốc thì không được uống bia, vì nó sẽ ảnh hưởng sự phân giải và hấp thu thuốc, càng không thể dùng bia để uống thuốc. Cũng không nên uống bia chung với bất kỳ một thứ rượu khác để tránh phần lớn cồn rượu nhanh chóng được hấp thu.
Chợ đen rượu, bia ngoại
Điểm đáng chú ý nhất vào ngưỡng cuối năm 2013 chính là sự ra đời của một loại bia Việt mới – bia Sư Tử Trắng. Xem qua TVC của Sư Tử Trắng, các hoạt động kích hoạt thương hiệu, cách đặt tên, thông điệp truyền thông đầy kiêu hãnh, “Giờ gầm đã điểm” làm chúng ta có sự liên tưởng đến một lời tuyên chiến từ tân binh này với một thương hiệu bia đã thành danh và có chỗ đứng khá mạnh mẽ tại Việt Nam. Liệu thị trường bia có phải là mảnh đất “dễ xơi” hay không thì còn phải chờ thời gian trả lời khi nhiều tên tuổi hiện có trên thị trường đã tồn tại rất lâu.
Thị trường bia Việt Nam được phân chia khá rõ ràng theo vị thế và tính địa phương.
Ở phân khúc bia cao cấp, gần như là lãnh địa độc chiếm của Heineken và một vài loại bia nhập khẩu.
Phân khúc tiêu dùng phổ thông, phiá Nam là bia Sài Gòn và phiá Bắc là sân chơi của bia Hà Nội. Các thương hiệu quốc tế khác và bia địa phương chỉ đủ sức chinh phục sân chơi có tính khu vực như Huda, Festival, Carsberg, San Miguel, Larue, Halida, Trúc Bạch, Đại Việt, Sagoda, …
Dòng bia cấp thấp thuộc về bia hơi, các lò nấu bia nhỏ địa phương.
Sự thâm nhập thị trường của Sapporo với phân khúc cao cấp cộng với chiến lược bám điểm bán mạnh mẽ đã dần tạo cho Sapporo một chỗ đứng chia sẻ miếng bánh với Heineken. Thành công của Sapporo cho thấy, dù có khó khăn, nhưng với chiến lược rõ ràng thì phân khúc bia cao cấp vẫn còn cơ hội cho những thương hiệu bia có lực. Phân khúc chủ lực (main stream), chiến đến gần ¾ tổng thị trường lại là phân khúc sôi động nhất vì chưá đựng đầy đủ những cung bậc cạnh tranh từ định vị đến chất lượng, từ phân phối đến truyền thông và nhiều nữa.
Sư tử trắng với lựa chọn định vị mang tính thách thức với bia Tiger nhưng phân khúc giá phải chăng cùng với các hoạt động kích hoạt mạnh mẽ tại điểm bán hàng như chương trình “gầm vang” khi cụng ly, hay đập búa trúng thưởng tủ lạnh đầy bia để “thiết đãi” anh em đã tạo được bầu không khí phấn khích tại các “điểm nhậu” quanh TP.HCM, hay Clip “Hôi bia đại chiến” “ăn theo” sự kiện hôi bia của Tiger nhưng lại mang ý nghĩa về tình anh em cũng đang được người dùng Internet bàn tán và chia sẻ.
Tất cả, đã tạo nên màn chào sân khá lý thú và gây chú ý cho người tiêu dùng trong ngành hàng cạnh tranh khốc liệt này. Lý do chủ đạo của người Việt bên ly bia chính là tình bằng hữu. Đây cũng là cách mà hầu hết các thương hiệu bia phân khúc phổ thông hướng vào khai thác.
Tuy nhiên, tạo ra được một phong cách riêng gắn liền không khí “chiến hữu” là không dễ mặc dầu Sư tử trắng đã mang lại được ít nhiều không khí cho người uống khi nâng ly. Câu hỏi lớn nhất đối với Sư tử trắng có lẽ là kênh phân phối tại các quán (on premise). Còn quá sớm để nói đến thành bại của một thương hiệu nhưng cũng phải thừa nhận những dấu ấn bước đầu của Sư tử trắng.
Đấy cũng chính là cách một thị trường phát triển lành mạnh và đáng lựa chọn cho ngành rượu, bia, nước giải khát Việt Nam.
Thị trường bia Việt Nam được phân chia khá rõ ràng theo vị thế và tính địa phương.
Ở phân khúc bia cao cấp, gần như là lãnh địa độc chiếm của Heineken và một vài loại bia nhập khẩu.
Phân khúc tiêu dùng phổ thông, phiá Nam là bia Sài Gòn và phiá Bắc là sân chơi của bia Hà Nội. Các thương hiệu quốc tế khác và bia địa phương chỉ đủ sức chinh phục sân chơi có tính khu vực như Huda, Festival, Carsberg, San Miguel, Larue, Halida, Trúc Bạch, Đại Việt, Sagoda, …
Dòng bia cấp thấp thuộc về bia hơi, các lò nấu bia nhỏ địa phương.
Sự thâm nhập thị trường của Sapporo với phân khúc cao cấp cộng với chiến lược bám điểm bán mạnh mẽ đã dần tạo cho Sapporo một chỗ đứng chia sẻ miếng bánh với Heineken. Thành công của Sapporo cho thấy, dù có khó khăn, nhưng với chiến lược rõ ràng thì phân khúc bia cao cấp vẫn còn cơ hội cho những thương hiệu bia có lực. Phân khúc chủ lực (main stream), chiến đến gần ¾ tổng thị trường lại là phân khúc sôi động nhất vì chưá đựng đầy đủ những cung bậc cạnh tranh từ định vị đến chất lượng, từ phân phối đến truyền thông và nhiều nữa.
Sư tử trắng với lựa chọn định vị mang tính thách thức với bia Tiger nhưng phân khúc giá phải chăng cùng với các hoạt động kích hoạt mạnh mẽ tại điểm bán hàng như chương trình “gầm vang” khi cụng ly, hay đập búa trúng thưởng tủ lạnh đầy bia để “thiết đãi” anh em đã tạo được bầu không khí phấn khích tại các “điểm nhậu” quanh TP.HCM, hay Clip “Hôi bia đại chiến” “ăn theo” sự kiện hôi bia của Tiger nhưng lại mang ý nghĩa về tình anh em cũng đang được người dùng Internet bàn tán và chia sẻ.
Tất cả, đã tạo nên màn chào sân khá lý thú và gây chú ý cho người tiêu dùng trong ngành hàng cạnh tranh khốc liệt này. Lý do chủ đạo của người Việt bên ly bia chính là tình bằng hữu. Đây cũng là cách mà hầu hết các thương hiệu bia phân khúc phổ thông hướng vào khai thác.
Tuy nhiên, tạo ra được một phong cách riêng gắn liền không khí “chiến hữu” là không dễ mặc dầu Sư tử trắng đã mang lại được ít nhiều không khí cho người uống khi nâng ly. Câu hỏi lớn nhất đối với Sư tử trắng có lẽ là kênh phân phối tại các quán (on premise). Còn quá sớm để nói đến thành bại của một thương hiệu nhưng cũng phải thừa nhận những dấu ấn bước đầu của Sư tử trắng.
Đấy cũng chính là cách một thị trường phát triển lành mạnh và đáng lựa chọn cho ngành rượu, bia, nước giải khát Việt Nam.
Đoàn Đình Hoàng
Chuyên gia tư vấn thương hiệu
"Tập đoàn Sapporo xác định Việt Nam là thị trường quan trọng bậc nhất tại khu vực Đông Nam Á, và Công ty TNHH Sapporo Việt Nam chúng tôi sẽ không ngừng nỗ lực để phát triển cùng Việt Nam và đưa thương hiệu Sapporo đến với từng người tiêu dùng", ông Hirofumi Kishi khẳng định.
Hay gần đây nhất là sự xuất hiện của bia Sư Tử Trắng, được sản xuất từ Nhà máy Bia Phú Yên của Tập đoàn Masan... Hiện Sư Tử Trắng (ra mắt để cạnh tranh trực tiếp với Tiger) đang gây ồn ào trên thị trường bia, với nhiều chiêu quảng bá, tiếp thị ấn tượng.
Cũng là một sự lựa chọn tốt cho người tiêu dùng, ở phân khúc cao hơn là một số thương hiệu bia nhập khẩu như Corona Extra (Mexico), chai 355 ml có giá 39.000 đồng/chai; Bochka (Nga) chai 500 ml, giá 48.000 đồng/chai; DAD (Đức) lon 500 ml, 45.000 đồng/lon; bia Duvel (Bỉ) chai 330 ml giá 90.000 đồng/chai... hiện đã được các doanh nghiệp nhập khẩu về phân phối khá sẵn tại một số thành phố lớn.
Tuy nhiên, dù có thêm nhiều thương hiệu bia mới xuất hiện, song phân khúc tiêu dùng chủ lực tại thị trường bia Việt Nam vẫn đang nghiêng về các thương hiệu bia nội như Sài Gòn, bia Hà Nội..., gồm các loại bia chai, bia lon với giá khá bình dân.
Ông Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bia - Nước giải khát Việt Nam (VBA) cho rằng, việc đầu tư phát triển của ngành bia hoàn toàn theo cung - cầu thị trường, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.
Trước nhiều thông tin cho rằng, sản lượng bia đạt 3 tỷ lít bia/năm, với Việt Nam là quá lớn và việc người tiêu dùng Việt Nam đã bỏ ra 3 tỷ USD cho tiêu dùng bia là lãng phí, ông Việt lý giải, thực tế, trong 3 tỷ lít bia đã tiêu thụ, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh bia phải nộp thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 50%, chưa kể ngành bia còn giải quyết hàng ngàn việc làm cho người lao động.
Rõ ràng, tiềm năng của thị trường bia tại Việt Nam đang được các nhà kinh doanh trong nước và nước ngoài khai thác khá triệt để. Hành trình cạnh tranh của các doanh nghiệp giành thị phần từ phân khúc thấp đến cao không gì hơn là tạo cơ hội để người tiêu dùng thỏa sức lựa chọn.
Chuyên gia tư vấn thương hiệu
Cuối năm 2013, Tập đoàn BTG Holdings (Slovakia) đã khởi công xây dựng Nhà máy Bia Tiệp, công suất 190 triệu lít/năm, tại Khu công nghiệp Lạc Thịnh, huyện Yên Thủy (tỉnh Hòa Bình), với tổng vốn 86 triệu euro.
Theo kế hoạch, sản phẩm chính của nhà máy là bia Budweiser Budvar sẽ ra mắt thị trường vào cuối năm nay. Song, đây không phải là dự án bia duy nhất sẽ có sản phẩm mới ra thị trường trong năm nay.
Theo Bộ Công thương, thị trường bia Việt Nam đã hiện diện gần đủ các thương hiệu bia hàng đầu thế giới và khu vực. Lượng bia tiêu thụ tại Việt Nam tăng bình quân 12%/năm trong giai đoạn 2006 - 2010 và ước tăng 13%/năm trong giai đoạn 2011- 2015.
Các doanh nghiệp trong và ngoài nước đều không bỏ lỡ cơ hội chen chân vào thị trường này.
Những năm qua, các thương hiệu Heineken, Tiger, Carlsberg... gần như chiếm ưu thế ở phân khúc bia cao cấp. Song, thị trường hiện đã có sự thay đổi đáng kể, khi có thêm nhiều thương hiệu bia mới liên tiếp xuất hiện.
Điển hình là bia Sapporo (Nhật Bản) được Công ty TNHH Sapporo Việt Nam, liên doanh giữa Tập đoàn Sapporo (Nhật Bản) với Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) sản xuất tại nhà máy có công suất 40 triệu lít/năm trong Khu công nghiệp Việt Đức - Đức Hòa (Long An). Sapporo đã chiếm được gần 10% thị phần bia cao cấp ở thị trường TP.HCM trong năm 2013.
Ông Hirofumi Kishi, Tổng giám đốc Công ty TNHH Sapporo Việt Nam cho biết, sau khi đưa vào hoạt động giai đoạn 1 công suất 40 triệu lít/năm của nhà máy 42 triệu USD đặt tại KCN Việt Đức - Đức Hòa (Long An), hiện doanh nghiệp này chuẩn bị nâng công suất lên 100 triệu lít/năm, sau khi đã chạy hết công suất thiết kế từ cuối năm qua.
Theo kế hoạch, sản phẩm chính của nhà máy là bia Budweiser Budvar sẽ ra mắt thị trường vào cuối năm nay. Song, đây không phải là dự án bia duy nhất sẽ có sản phẩm mới ra thị trường trong năm nay.
Theo Bộ Công thương, thị trường bia Việt Nam đã hiện diện gần đủ các thương hiệu bia hàng đầu thế giới và khu vực. Lượng bia tiêu thụ tại Việt Nam tăng bình quân 12%/năm trong giai đoạn 2006 - 2010 và ước tăng 13%/năm trong giai đoạn 2011- 2015.
Các doanh nghiệp trong và ngoài nước đều không bỏ lỡ cơ hội chen chân vào thị trường này.
Những năm qua, các thương hiệu Heineken, Tiger, Carlsberg... gần như chiếm ưu thế ở phân khúc bia cao cấp. Song, thị trường hiện đã có sự thay đổi đáng kể, khi có thêm nhiều thương hiệu bia mới liên tiếp xuất hiện.
Điển hình là bia Sapporo (Nhật Bản) được Công ty TNHH Sapporo Việt Nam, liên doanh giữa Tập đoàn Sapporo (Nhật Bản) với Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) sản xuất tại nhà máy có công suất 40 triệu lít/năm trong Khu công nghiệp Việt Đức - Đức Hòa (Long An). Sapporo đã chiếm được gần 10% thị phần bia cao cấp ở thị trường TP.HCM trong năm 2013.
Ông Hirofumi Kishi, Tổng giám đốc Công ty TNHH Sapporo Việt Nam cho biết, sau khi đưa vào hoạt động giai đoạn 1 công suất 40 triệu lít/năm của nhà máy 42 triệu USD đặt tại KCN Việt Đức - Đức Hòa (Long An), hiện doanh nghiệp này chuẩn bị nâng công suất lên 100 triệu lít/năm, sau khi đã chạy hết công suất thiết kế từ cuối năm qua.
 | ||
| Hàng loạt nhãn hiệu bia nước ngoài liên tiếp "đổ bộ" vào Việt Nam, đón cơ hội ở thị trường 3 tỷ lít bia |
"Tập đoàn Sapporo xác định Việt Nam là thị trường quan trọng bậc nhất tại khu vực Đông Nam Á, và Công ty TNHH Sapporo Việt Nam chúng tôi sẽ không ngừng nỗ lực để phát triển cùng Việt Nam và đưa thương hiệu Sapporo đến với từng người tiêu dùng", ông Hirofumi Kishi khẳng định.
Hay gần đây nhất là sự xuất hiện của bia Sư Tử Trắng, được sản xuất từ Nhà máy Bia Phú Yên của Tập đoàn Masan... Hiện Sư Tử Trắng (ra mắt để cạnh tranh trực tiếp với Tiger) đang gây ồn ào trên thị trường bia, với nhiều chiêu quảng bá, tiếp thị ấn tượng.
Cũng là một sự lựa chọn tốt cho người tiêu dùng, ở phân khúc cao hơn là một số thương hiệu bia nhập khẩu như Corona Extra (Mexico), chai 355 ml có giá 39.000 đồng/chai; Bochka (Nga) chai 500 ml, giá 48.000 đồng/chai; DAD (Đức) lon 500 ml, 45.000 đồng/lon; bia Duvel (Bỉ) chai 330 ml giá 90.000 đồng/chai... hiện đã được các doanh nghiệp nhập khẩu về phân phối khá sẵn tại một số thành phố lớn.
Tuy nhiên, dù có thêm nhiều thương hiệu bia mới xuất hiện, song phân khúc tiêu dùng chủ lực tại thị trường bia Việt Nam vẫn đang nghiêng về các thương hiệu bia nội như Sài Gòn, bia Hà Nội..., gồm các loại bia chai, bia lon với giá khá bình dân.
Ông Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bia - Nước giải khát Việt Nam (VBA) cho rằng, việc đầu tư phát triển của ngành bia hoàn toàn theo cung - cầu thị trường, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.
Trước nhiều thông tin cho rằng, sản lượng bia đạt 3 tỷ lít bia/năm, với Việt Nam là quá lớn và việc người tiêu dùng Việt Nam đã bỏ ra 3 tỷ USD cho tiêu dùng bia là lãng phí, ông Việt lý giải, thực tế, trong 3 tỷ lít bia đã tiêu thụ, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh bia phải nộp thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 50%, chưa kể ngành bia còn giải quyết hàng ngàn việc làm cho người lao động.
Rõ ràng, tiềm năng của thị trường bia tại Việt Nam đang được các nhà kinh doanh trong nước và nước ngoài khai thác khá triệt để. Hành trình cạnh tranh của các doanh nghiệp giành thị phần từ phân khúc thấp đến cao không gì hơn là tạo cơ hội để người tiêu dùng thỏa sức lựa chọn.
5 công ty bia lớn nhất thế giới
Gần 50% thị phần bia thế giới đang nằm trong tay các ông lớn Anheuser-Busch InBev, SABMiller, Heineken International, Carlsberg Group, China Resource Snow Breweries Ltd.
1. Anheuser-Busch InBev
Có trụ sở chính tại Bỉ, sản xuất 352,9 triệu hectoliter mỗi năm (1hectoliter = 100 lít), chiếm 18,1% lượng bia sản xuất trên thế giới - Anheuser-Busch InBev, viết tắt là AB InBev, là công ty sản xuất và phân phối bia lớn nhất thế giới hiện nay.
Công ty này hiện sở hữu 200 thương hiệu bia nổi tiếng toàn thế giới như, Budweiser, Beck, Skol, Bud Light, Alexander Keith,… Eberhard Anheuser, một nhân viên bán xà phòng ở Đức, đã mua nhà máy bia Bavarian ở trung tâm thành phố St Louis khi nó đang gặp khó khăn vào năm 1860. Khi con gái của Anheuser kết hôn Adolphus Busch vào năm 1861, cái tên viết tắt Anheuser-Busch cũng ra đời từ đó.
Aldolphus Busch là nhà sản xuất bia đầu tiên của Mỹ sử dụng công nghệ thanh trùng vào sản xuất bia, dùng đường sắt để mở rộng khả năng phân phối các sản phẩm Anheuser-Busch. Vào cuối năm 1900, Busch đẩy mạnh việc tiêu thụ sản phẩm của mình thông qua các chương trình quà tặng và khuyến mãi, như mở chai trúng thưởng, tặng cái bật bia, bưu thiếp,… thông qua hệ thống phân phối tại các quán bar trên khắp nước Mỹ. Khá nhiều trong số những quà tặng kèm này đã được sưu tầm và giữ gìn cho đến tận ngày nay.
Trong một thời gian dài các thức uống có cồn bị cấm, doanh số của Anheuser-Busch đã giảm đáng kể và phải “sống sót” thông qua một số sản phẩm tương tự như nước ngọt và kem. Năm 2008, sau nhiều đàm phán, InBev (một liên doanh giữa Interbrew Bỉ và Ambev Brazil) đã mua Anheuser-Busch với giá gần 52 tỷ USD, chính thức đưa Anheuser-Busch InBev trở thành nhà sản xuất bia lớn nhất thế giới.
Sau khi mua lại, Anheuser Busch đã đi theo hướng chuyển dịch cơ cấu, cắt giảm chi phí và vấp phải rất nhiều chỉ trích khi cắt giảm lợi ích của người lao động, trong khi lợi nhuận vẫn không hề tăng lên.
Mặc dù là Carlsberg là hãng bia ra đời sớm nhất nhưng ngôi vị đứng đầu thị trường bia lại lọt vào tay AB Inbev. Năm 2012, hãng bia này đạt 39,7 tỷ USD doanh thu trên thế giới. Với gần 40 tỷ USD, bia AB InBev bỏ xa các đối thủ khi doanh thu của Heineken đạt mức hơn 24 tỷ USD, Sabmiller gần 22 tỷ USD. Ngoài ra nguồn thu của AB InBev gần gấp 2,5 lần hãng bia lâu đời Carlsberg.
Ngoài vị trí quán quân về doanh thu, AB Inbev cũng là ông lớn đứng đầu về khả năng sinh lợi. Lợi nhuận của AB InBev trong năm 2012 đạt 11,1 tỷ USD, gấp 10 lần hãng bia Carlsberg.
2. SABMiller
Có trụ sở tại Vương quốc Anh, sản xuất 190 triệu hectoliter mỗi năm, chiếm 9,7% lượng bia sản xuất bia trên thế giới - SABMiller là một công ty đa quốc gia sản xuất bia và nước giải khát có trụ sở tại London, Anh quốc. Vào năm 1886, vàng đã được phát hiện gần Johannesburg gây ra một cơn sốt vàng, và kéo theo một lượng lớn lao động nước ngoài đến khai thác. Năm 1895, SAB khánh thành nhà máy Castle Brewery, nhằm cung cấp bia cho những người thợ mỏ và thợ thăm dò của Johannesburg ở Nam Phi. Mãi cho đến năm 1956 khi nhà máy bia Castle mua lại liên doanh Ohlssons và Chandlers Union Breweries, và hợp nhất thành nhà máy bia Breweries Nam Phi. Năm 2002, SAB mua công ty bia Miller có trụ sở tại Bắc Mỹ từ tập đoàn Altria, và cũng từ thời điểm đó, tên công ty bia SABMiller ra đời và duy trì đến tận ngày nay. SABMiller là một công ty đa quốc gia đang hoạt động tại 75 nước trên toàn thế giới. Danh mục đầu tư của SABMiller bao gồm hơn 150 thương hiệu, đồ uống như Carling Black Label, Milwaukee’s Best, Castle, Grolsch,... SAB cũng là một trong những đối tác đóng chai lớn nhất của Coca-Cola trên thế giới. Công ty này cam kết "thực hành xanh" vì cả lợi ích của lợi nhuận lẫn trách nhiệm xã hội. Họ sử dụng chai nhẹ, có chứa ít hơn 30% thủy tinh, được thiết kế để giảm thiểu chất thải và năng lượng trong quá trình sản xuất.
3. Heineken International
Có trụ sở tại Bỉ, sản xuất 171,7 triệu hectoliter mỗi năm, chiếm 8,8% lượng sản xuất bia trên thế giới - Heineken International là một công ty Hà Lan thành lập vào năm 1864 bởi Gerard Adriaan Heineken. Gerard Adriaan đã mua một nhà máy bia được gọi là De Hooiberg (Haystack), và bắt đầu sản xuất các loại bia nhẹ. Trong những năm đầu, bia của Heineken đã giành được nhiều giải thưởng lớn và đến năm 1874, Heineken đã mở nhà máy thứ hai tại Rotterdam. Tính đến năm 2014, Heineken International đang sở hữu hơn 190 nhà máy bia tại hơn 70 quốc gia. Nhà máy bia đầu tiên tại Amsterdam được bảo tồn như một bảo tàng mang tên “The Heineken Experience”. Heineken đã được biết đến trong nhiều năm qua như một doanh nghiệp gia đình. Con trai của Gerard Adriaan là Henry Pierre Heineken đã quản lý công ty từ 1917 - 1940. Sau khi Henry Pierre nghỉ hưu, người cháu trai là Alfred Henry Heineken bắt đầu làm việc cho công ty. Alfred Henry Heineken (hay còn gọi là Freddy), đã bị bắt cóc vào năm 1983 và phải bỏ ra một khoản tiền chuộc khoảng 21 triệu USD. Freddy là người có công rất lớn trong việc mở rộng toàn cầu của Heineken. Năm 1978 Heinkeken sáp nhập với đối thủ cạnh tranh lớn nhất là Amstel, đó cũng là giao dịch lớn nhất của Heinkenen trước khi việc sáp nhập tại Scotland và Newcastle được tiến hành vào năm 2007. Thỏa thuận này càng củng cố vị thế một trong số năm nhà sản xuất bia hàng đầu thế giới của Heineken. Heineken International hiện bán hơn 170 loại bia và không ít trong số đó thường được nhắc như là loại bia hảo hạng nhất hiện nay.
4. Carlsberg Group
Có trụ sở tại Đan Mạch, sản xuất 120,4 triệu hectoliter mỗi năm, chiếm 6,2% lượng sản xuất bia trên thế giới - Carlsberg là một công ty Đan Mạch được thành lập vào năm 1847 bởi JC Jacobsen. Trong 5 ông lớn này, Carlsberg là hãng ra đời sớm nhất.
Jacobsen là một doanh nhân, nhà từ thiện và một nhà sưu tập nghệ thuật hội họa. Ông đã tìm cách đưa sản xuất bia trở thành một hoạt động công nghiệp dựa trên nguyên tắc khoa học âm thanh. Ông thành lập phòng thí nghiệm Carlsberg, nhằm nghiên cứu kiến thức sinh hóa, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học protein. Carlsberg Group đã sáp nhập với Orkla ASA (Na Uy) vào năm 2001, trở thành một trong những nhà máy bia lớn nhất thế giới. Ngoài thương hiệu bia Carlsberg, Carlsberg Group còn có thêm nhãn hiệu Tuborg ( từ năm 1970), Kronenberg và hàng trăm nhãn hiệu bia địa phương khác. Trong số đó có khoảng 40% thị phần của Nga. Câu khẩu hiệu "có thể là loại bia tốt nhất trên thế giới" đã được Carlsberg duy trì từ năm 1973 đến năm 2011, khi nó được thay thế bằng "đáng thưởng một Carlsberg".
Jacobsen là một doanh nhân, nhà từ thiện và một nhà sưu tập nghệ thuật hội họa. Ông đã tìm cách đưa sản xuất bia trở thành một hoạt động công nghiệp dựa trên nguyên tắc khoa học âm thanh. Ông thành lập phòng thí nghiệm Carlsberg, nhằm nghiên cứu kiến thức sinh hóa, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học protein. Carlsberg Group đã sáp nhập với Orkla ASA (Na Uy) vào năm 2001, trở thành một trong những nhà máy bia lớn nhất thế giới. Ngoài thương hiệu bia Carlsberg, Carlsberg Group còn có thêm nhãn hiệu Tuborg ( từ năm 1970), Kronenberg và hàng trăm nhãn hiệu bia địa phương khác. Trong số đó có khoảng 40% thị phần của Nga. Câu khẩu hiệu "có thể là loại bia tốt nhất trên thế giới" đã được Carlsberg duy trì từ năm 1973 đến năm 2011, khi nó được thay thế bằng "đáng thưởng một Carlsberg".
Năm 1847 JC Jacobsen thành lập xưởng sản xuất bia có tên là Carlsberg Lager Beer với 10-12 công nhân tại Đan Mạch. Tên Carlsberg được lấy theo tên của con trai ông- Carls Jacobsen. Carlsberg lần đầu tiên xuất khẩu ra nước ngoài vào năm 1868 đến Scotland.
AB InBev thành lập năm 1852 tại bang St.Louis, Mỹ. Hiện nay hãng bia này có gần 118 nghìn nhân viên tại 23 nước trên thế giới. Đây cũng là thương hiệu bia đứng đầu và được tạp chí Fortune bình chọn thuộc top 5 công ty tiêu dùng lớn nhất trên thế giới.
Heineken ra đời năm 1870. Tiền thân của Heineken là hãng sản xuất đồ uống Haystack có trụ sở tại Amsterdam được Gerard Adriaan Heineken mua lại khi ngành công nghiệp bia tại Hà Lan đi xuống. Năm 1870, nhãn hiệu bia Heineken’s Beiersch ra đời.
Sab Miller là hãng bia ít tuổi nhất trong 4 ông lớn, được sáng lập năm 1895 với vốn góp ban đầu là 650 nghìn bảng Anh. Thứ đồ uống ban đầu được lựa chọn là hỗn hợp giữa nước khoai tây với nước thuốc lá và hạt tiêu. Bia được phục vụ nhưng tương đối ít.
5. China Resource
Snow Breweries Ltd Có trụ sở tại Trung Quốc, sản xuất 106,2 triệu hectoliter mỗi năm, chiếm 5,4% lượng sản xuất bia trên thế giới - China Resource Snow Breweries Ltd (thường được gọi đơn giản như CR Snow) là một liên doanh giữa SABMiller và China Resources Enterprise (tập đoàn chuyên bán lẻ, nước giải khát, chế biến thực phẩm, phân phối, dệt may bất động sản hàng đầu Trung Quốc). China Resource Snow Breweries Ltd cũng là công ty sản xuất bia lớn nhất ở Trung Quốc. China Resources Enterprise hiện sở hữu 51% cổ phần của CR Snow và 49% còn lại thuộc sở hữu của SABMiller (công ty sản xuất bia và nước giải khát đa quốc gia có trụ sở tại London, Anh quốc). Thương hiệu chính của các nhà máy bia CR Snow là bia Snow gần đây đã trở thành một trong những loại bia bán chạy nhất trên thế giới và gần như độc chiếm thị trường Trung Quốc. Từ năm 1993 đến năm 2014, CR Snow có hơn 80 nhà máy bia, trở thành thương hiệu bia phát triển nhanh nhất ở Trung Quốc và là công ty bia lớn thứ năm trên thế giới.
Riêng Bốn ông lớn cung cấp gần trăm tỷ lít bia
Theo số liệu thống kê sản lượng của 4 hãng bia Carlsberg, Sabmiller, Heineken và AB InBev năm 2012, tổng sản lượng bia cung cấp ra thị trường đạt 94 tỷ lít. Trong đó hãng bia AB InBev cung ứng ra lượng bia khổng lồ hơn 40 tỷ lít, bằng tổng sản lượng của Heineken và Sabmiller.
Vai trò của châu Âu và Châu Mỹ với 4 ông lớn
Một điểm khá thú vị là 4 ông lớn này chi làm 2 nhóm thống lĩnh các thị trường. Châu Âu là thị trường chính của Carlberg và Heineken. Trong khi đó Châu Mỹ là thị trường chính của AB InBev và Sabmiller. Châu Á Thái Bình Dương là khu vực mang về ít lợi nhuận cho 2 hãng bia lớn nhất này. Hãng bia AB InBev sẽ gia nhập vào Việt Nam- là thị trường tiêu thụ lớn tại châu Á Thái Bình Dương vào cuối năm 2013.
Tại Mỹ, AB InBev là hãng bia thống lĩnh khi chiếm gần nửa thị phần tiêu thụ. Tại thị trường này, Carlsberg đứng vị trí thứ 4 với tỷ trọng 4%.
Châu Á- Thái Bình Dương: thị trường tiềm năng còn bỏ ngỏ
Nhìn vào tỷ trọng lợi nhuận, châu Á- Thái Bình Dương là thị trường đem lại nguồn lợi thấp đối với 4 hãng bia. Tuy nhiên khối lượng tiêu thụ tại khu vực này cũng không phải là nhỏ. Năm 2012, người châu Á tiêu thụ 11 tỷ lít bia Sabmiller, chiếm hơn 48% tổng sản lượng. Mức tiêu thụ bia AB InBev cũng đạt gần 6 tỷ lít, Heineken khiêm tốn ở mức 0,65 tỷ lít.
Tại châu Á, mỗi hãng bia lại có thị trường quan trọng riêng. Đối với Heineken, Việt Nam, Indonesia và Hàn Quốc, Ấn Độ là những đất nước tiêu thụ lớn. Hãng bia này có mặt tại châu Á từ năm 1932 khi với tư cách đồng sáng lập nên hãng bia Tiger cùng với Malayan Breweries Ltd.
Đối với ông lớn AB InBev, Trung Quốc lại là thị trường quan trọng nhất tại châu Á Thái Bình Dương. Nhãn hiệu Harbin của hãng bia này lọt vào top 50 thương hiệu giá trị tại Trung Quốc năm 2012.
Trung Quốc cũng là đất nước quan trọng của Sabmiller bên cạnh Ấn Độ. Nhãn hiệu bia Sabmiller được tiêu thụ lớn nhất tại đất nước này là Snow. Trong năm 2013, Sabmiller sẽ tiếp tục mở rộng thị trường tại đất nước đông dân này bằng việc thâu tóm hãng bia Foster, xây dựng vị thế đứng đầu về sản phẩm bia, cung cấp thêm các dòng sản phẩm hạng sang nhằm tăng doanh thu.
THỊ TRƯỜNG BIA
Nhiều bằng chứng khoa học đã chứng minh rằng, bia đã xuất hiện từ 6.000 năm trước công nguyên (TCN), và có thể đã được biết đến ở châu Âu khoảng 3.000 năm trước Công nguyên, theo hình thức tự ủ trong gia đình. Sau cách mạng công nghiệp bắt đầu từ Anh (cuối thế kỷ 18 - đầu thế kỷ 19), việc sản xuất bia được chuyển từ thủ công sang công nghiệp, việc sản xuất nhỏ lẻ không còn đáng kể vào cuối thế kỷ 19.
Theo thống kế, toàn thế giới tiêu thụ hàng trăm tỷ lít bia mỗi năm. Sự phát triển của phù kế và nhiệt kế đã thay đổi việc làm bia, các công cụ đó cho phép người làm bia có thể kiểm soát nhiều hơn quá trình làm bia, thu được nhiều kết quả hơn. Ngày nay, ngành công nghiệp sản xuất bia là một nền kinh doanh toàn cầu, bao gồm một số công ty đa quốc gia chiếm ưu thế trên thị trường và hàng ngàn các nhà sản xuất nhỏ với quy mô địa phương hoặc vùng. Dưới đây là danh sách 5 công ty bia đa quốc gia đang chiếm gần 50% thị phần bia trên toàn thế giới.
5 thị trường bia lớn nhất thế giới bao gồm Trung Quốc, Mỹ, Brazil, Nga và Đức. Còn thị trường bia Việt Nam thì theo Tổ chức nghiên cứu thị trường Eurowatch, năm 2012 VN đã xếp thứ nhất khu vực ASEAN và thứ ba châu Á.
Công ty đồ uống giải khát Pat's Backcountry (Canada) đã chế tạo thành công một loại đồ uống tương tự như bia truyền thống hiện nay nhưng ở dạng bột giúp người dùng dễ dàng mang theo trong mỗi chuyến dã ngoại.
bia khô dạng bột đóng gói
Giám đốc kinh doanh của Pat's Backcountry Sam Hobbs cho biết loại bia này chưa được bán ra trên thị trường nhưng nó sẽ sớm được giới thiệu tới công chúng. Loại bia khô độc đáo này sẽ được bán tại Mỹ và Canada trước khi giới thiệu tại các nước khác.
Trang web của công ty Pat's Backcountry cho biết hỗn hợp bia khô của họ không chỉ đơn giản là loại bỏ nước trong bia ở dạng lỏng, mà đó là cả một công nghệ đặc biệt giúp quá trình lên men bia diễn ra hầu như không cần nước và được kiểm soát cẩn thận. Ông khẳng định rằng quá trình lên men bia hoàn toàn tự nhiên và không dùng hóa chất.
Hỗn hợp bia khô này được làm từ lúa mạch, nước, hoa bia và men, có vị, mùi thơm lẫn nồng độ cồn tương tự như các loại bia truyền thống hiện nay. Để pha chế 1 gói bia khô thành 1 cốc khoảng 0,5 lít bia lỏng, ngoài việc thêm nước thì cần có một thiết bị tạo khí cabonnat. Tuy nhiên, thiết bị này tương đối gọn nhẹ nên có thể mang đi bất cứ đâu.
Bia khô sắp ra mắt và thiết bị pha chế. Ảnh: Daily Mail
Công ty Pat's Backcountry dự định sẽ sản xuất hai loại bia có hương vị khác nhau tương tự bia vàng và bia đen truyền thống.
“Chúng tôi hy vọng sẽ giới thiệu loại bia này trong đầu tháng 9 tới và nó sẽ có giá khoảng 9,95 USD (hơn 200.000 VNĐ ) /4 gói. Chúng tôi mong muốn đưa sản phẩn này tới Anh và các nước châu Âu khác, nhưng tôi không thể khẳng định thời điểm cụ thể”, ông Sam Hobbs cho biết.
Theo NLĐ
5 loại bia đắt nhất thế giới
Vieille Bon Secours Ale được ủ trong hầm 10 năm có giá 1.153 USD/chai 12 lít, hay Antarctic Nail Ale 500 ml có giá 1.590 USD... là những loại bia đắt nhất thế giới.
1. Caulier's Vieille Bon Secours Ale Giá: 700 bảng Anh (tương đương 1.152,2 USD)/12 lít Được cất giữ tại hầm rượu của nhà hàng mang tên Belgo, Bỉ trong vòng 10 năm, Caulier's Vieille Bon Secours là loại bia có nồng độ cồn ở mức thấp, khoảng 8%.
2. Nail Brewing's Antarctic Nail Ale Giá: 800 - 1.815 đôla Úc (tương đương 701,04 USD - 1.590,49 USD)/ 500 ml Loại bia này sử dụng nguồn nước lấy từ tảng băng trôi ở Nam Cực sau khi tan chảy. Chỉ có 30 chai Antarctic Nail Ale lưu hành trên thế giới. Mức 1.815 đôla Úc là giá bán kỷ lục của loại bia này được ghi nhận trong một phiên đấu giá.
3. Brewdog's The End Of History Giá: 765 USD/ 330 ml The End Of History cũng thuộc phiên bản có giới hạn với 12 chai duy nhất. Ngoài mức giá "cắt cổ" 765 USD/chai 330 ml, loại bia này còn có nồng độ cồn cao tới 55%.
4. Carlsberg Jacobsen Vintage No 2 Giá: 396 USD/ chai 125 ml Dòng bia Jacobsen Vintage No 2 nằm trong bộ sưu tập Cổ điển của Carlberg, với 600 chai lưu hành trên toàn thế giới. Không chỉ được làm từ nguyên liệu thương hạng như mạch nha Scotland, loại bia này còn được đặt trong những hộp gỗ sồi Pháp sang trọng và ủ tại hầm trong vòng 100 ngày.
5. Schorschbräu's Schorschbock 57 Giá: 275 USD/chai 330 ml Không chỉ có mức giá đắt đỏ, Schorschbock 57 còn là loại bia mạnh nhất thế giới, với nồng độ cồn lên tới 57,5%.
1. Caulier's Vieille Bon Secours Ale Giá: 700 bảng Anh (tương đương 1.152,2 USD)/12 lít Được cất giữ tại hầm rượu của nhà hàng mang tên Belgo, Bỉ trong vòng 10 năm, Caulier's Vieille Bon Secours là loại bia có nồng độ cồn ở mức thấp, khoảng 8%.
2. Nail Brewing's Antarctic Nail Ale Giá: 800 - 1.815 đôla Úc (tương đương 701,04 USD - 1.590,49 USD)/ 500 ml Loại bia này sử dụng nguồn nước lấy từ tảng băng trôi ở Nam Cực sau khi tan chảy. Chỉ có 30 chai Antarctic Nail Ale lưu hành trên thế giới. Mức 1.815 đôla Úc là giá bán kỷ lục của loại bia này được ghi nhận trong một phiên đấu giá.
3. Brewdog's The End Of History Giá: 765 USD/ 330 ml The End Of History cũng thuộc phiên bản có giới hạn với 12 chai duy nhất. Ngoài mức giá "cắt cổ" 765 USD/chai 330 ml, loại bia này còn có nồng độ cồn cao tới 55%.
4. Carlsberg Jacobsen Vintage No 2 Giá: 396 USD/ chai 125 ml Dòng bia Jacobsen Vintage No 2 nằm trong bộ sưu tập Cổ điển của Carlberg, với 600 chai lưu hành trên toàn thế giới. Không chỉ được làm từ nguyên liệu thương hạng như mạch nha Scotland, loại bia này còn được đặt trong những hộp gỗ sồi Pháp sang trọng và ủ tại hầm trong vòng 100 ngày.
5. Schorschbräu's Schorschbock 57 Giá: 275 USD/chai 330 ml Không chỉ có mức giá đắt đỏ, Schorschbock 57 còn là loại bia mạnh nhất thế giới, với nồng độ cồn lên tới 57,5%.
Một nhà máy bia Scotland đang cố gắng lập kỷ lục Guinness với loại bia mới giới thiệu có nồng độ cồn lên tới 65%.
Loại bia mới sản xuất ở Scotland có nồng độ cồn lên
tới 65%, mạnh hơn cả của rượu whisky hay vodka.
Theo Huffington Post, trong khi hầu hết các loại bia thường chỉ có nồng độ cồn từ 3 đến 7%, một nhà máy bia Scotland lại sản xuất ra loại bia có nồng độ cồn 65%. Nhà máy cho biết trên website rằng nguyên liệu của bia bao gồm mạch nha, lúa mỳ, yến mạch và 100% nước suối Scotland.
Loại bia này phải trải qua một quá trình ủ men đóng băng. Nước đóng băng lại, nhưng cồn thì không. Vì vậy, khi bỏ đá ra, ta thu được loại bia có nồng độ cồn rất cao.
Người thưởng thức được cho biết rằng: "uống loại bia này như uống rượu whisky ngon". Dù có tới 65% cồn, bia có rất nhiều hương vị như vị mạch nha, vị hơi ngọt và rất nhiều vị men.
Dường như sản xuất các loại bia hương vị mạnh là xu hướng của những nhà máy bia ở Scotland. Một hãng bia khác của Scotland từng lập kỷ lục thế giới với một loại bia nồng độ cồn 41%.
Loại bia mới sản xuất ở Scotland có nồng độ cồn lên
tới 65%, mạnh hơn cả của rượu whisky hay vodka.
10 loại bia đáng khao khát nhất thế giới
Đăng ký:
Nhận xét (Atom)