Năm 2013, theo số liệu của Hiệp hội Bia rượu nước giải khát VN, thì sản lượng tiêu thụ bia của Việt Nam đạt 2,9 tỷ lít, tăng hơn 2% so với năm 2012.
Như vậy, với dân số khoảng 90 triệu người, bình quân mỗi người Việt Nam tiêu thụ khoảng 31,5 lít bia mỗi năm, tương đương với khoảng 95 lon bia (4 thùng bia) hay tương đương với 70 chai bia Hà Nội (450ml). Đấy là tính cả trẻ nhỏ, người già và phần lớn phụ nữ – những đối tượng vốn không hoặc rất ít sử dụng bia.
Còn nếu loại bỏ những đối tượng này đi thì số lượng tiêu thụ bình quân đầu người còn lớn hơn nhiều. Đơn cử, nếu loại bỏ những trẻ em dưới 15 tuổi, nhóm đối tượng chiếm 30% dân số thì mức tiêu thụ bình quân sẽ tăng lên khoảng 45lít/người/năm, tương đương 136 lon bia hay 100 chai bia/năm.
Theo thống kê của The Brewers of Europe, mức tiêu thụ bình quân đầu người của các nước châu Âu vào khoảng hơn 70 lít/năm. Người dân cộng hòa Séc là những người uống bia khỏe nhất thế giới với mức tiêu thụ lên đến xấp xỉ 150 lít/năm.
Đấy là chưa kể đến một bộ phận không nhỏ người Việt Nam không thích uống bia do quen với rượu nút chai, rượu "cuốc lủi", bàu đá... số khác không thích bia vì nặng bụng, chỉ thích rượu vang từ vang Úc, Pháp đến vang Ý, Chi lê... hoặc rượu mạnh như Vodka, Henessy, Jonhny Walker, Chivas và hàng trăm nhãn hiệu rượu khác trên thế giới.
Ba ông lớn thống trị thị trường bia Việt Nam là Sabeco, Habeco và VBL (Heineken, Tiger, Larue..). Trong đó, Sabeco dẫn đầu thị trường với khoảng 45-46% thị phần tiêu thụ hàng năm. Năm 2013, hệ thống Sabeco đã tiêu thụ 1,33 tỷ lít, gấp đôi sản lượng của Habeco, đạt 650 triệu lít.
Thị trường bia tại Việt Nam vô cùng hấp dẫn và thú vị, hơn 400 nhà máy sản xuất, qui mô thị trường tương đương 3,67 tỷ đôla Mỹ. Ngành bia được chia ra làm 4 phân khúc chính: bình dân, phổ thông, cao cấp và siêu cao cấp.
Dòng bình dân chiếm khoảng 27%, chủ yếu là các loại bia hơi không có thương hiệu.
Dòng phổ thông là dòng rộng lớn nhất, chiếm hơn 60% sản lượng của toàn ngành, với nhiều anh tài, như La Rue, Hà Nội, Sài Gòn, Halida, Huda, Bến Thành, Anchor, Zorok. Các thương hiệu áp đảo chọn xây dựng hình ảnh chủ yếu thể hiện đặc tính của địa phương mình, như Hà Nội, Halida; hay hình ảnh chung cho mọi người của bia Sài Gòn. Bản chất của dòng phổ thông là dễ uống và nhẹ nhàng với túi tiền, thế nên điểm chung trong cách thể hiện tính cách của dòng này thường là sự vui vẻ thoải mái.
Dòng cao cấp với khoảng hơn 7%, gồm các thương hiệu như Tiger, Heneiken, Carlsberg, Sapporo, San Miguel. Cá tính của dòng này được định hình bởi 2 thương hiệu của Vietnam Brewery Limited (VBL) với hơn 20 năm có mặt tại Việt Nam là Tiger và Heneiken.
Dọc theo cả 4 phân khúc, có thể nói bức tranh sinh động của thị trường bia được tô điểm rõ nét về mặt tính cách chỉ qua vài thương hiệu. Gần đây thị trường bia xuất hiện một "tay chơi" mới mang tên Sư Tử Trắng. Mặc dù mới ra trận nhưng qua quan sát, đặc biệt là những hoạt động tương tác với người uống bia tại các điểm bán, cho thấy Sư Tử Trắng chú trọng vào tình bạn, tình anh em thông qua trò chơi đập búa và trúng cả một tủ lạnh đầy bia để thiết đãi bạn bè. Ngoài ra, dư luận những ngày gần đây còn xôn xao clip Hôi bia đại chiến khi Sư Tử Trắng ăn theo sự kiện "hôi bia" với cái kết rất bất ngờ, đậm chất huynh đệ mà nhãn hàng đang muốn xây dựng. Chỉ trong thời gian ngắn, clip Hôi bia đại chiến đã thu hút gần 100.000 lượt xem trên Youtube.
Tóm lại, hiện nay các thương hiệu đang đưa ra nhiều lý do để lôi kéo khách hàng uống bia: uống vì cảm giác được bước vào một thế giới khác, cao cấp hơn thế giới thực tại; uống để cảm thấy mình là người cấp tiến, đa tài - đa văn hoá; hay uống đơn giản là vui với bạn bè. Trong đó có thế nói uống để vui khi xum họp bạn bè là căn nguyên chính và phổ biến nhất trong từng góc bàn, từng quán bia của người Việt. Sư Tử Trắng chọn cách bắt đầu đi vào cốt lõi, không màu mè. Với mức giá bán thuộc vào dòng phổ thông, nhưng chất lượng và hình thức bao bì không kém cạnh dòng cao cấp, Sư Tử Trắng cho người tiêu dùng nhiều hơn những gì họ mong đợi: một lý do được thắt chặt tình bạn, một hình ảnh đẹp tinh tế mà không cần phải quá khó để cảm nhận.
Dĩ nhiên là không nên uống quá nhiều bia bởi nó sẽ gây ra béo phì (bụng bia, mất thẩm mỹ), ảnh hưởng rất lớn đối với các tạng phủ và sinh dục, thậm chí có thể dẫn tới ung thư và gây nên những hệ quả cho sinh hoạt cộng đồng.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo mỗi ngày chỉ nên uống 330ml bia (1 lon hay 1 chai), tối đa không uống quá 2 lít.
Ngoài ra, trong thời gian uống thuốc thì không được uống bia, vì nó sẽ ảnh hưởng sự phân giải và hấp thu thuốc, càng không thể dùng bia để uống thuốc. Cũng không nên uống bia chung với bất kỳ một thứ rượu khác để tránh phần lớn cồn rượu nhanh chóng được hấp thu.
Chợ đen rượu, bia ngoại
Điểm đáng chú ý nhất vào ngưỡng cuối năm 2013 chính là sự ra đời của một loại bia Việt mới – bia Sư Tử Trắng. Xem qua TVC của Sư Tử Trắng, các hoạt động kích hoạt thương hiệu, cách đặt tên, thông điệp truyền thông đầy kiêu hãnh, “Giờ gầm đã điểm” làm chúng ta có sự liên tưởng đến một lời tuyên chiến từ tân binh này với một thương hiệu bia đã thành danh và có chỗ đứng khá mạnh mẽ tại Việt Nam. Liệu thị trường bia có phải là mảnh đất “dễ xơi” hay không thì còn phải chờ thời gian trả lời khi nhiều tên tuổi hiện có trên thị trường đã tồn tại rất lâu.
Thị trường bia Việt Nam được phân chia khá rõ ràng theo vị thế và tính địa phương.
Ở phân khúc bia cao cấp, gần như là lãnh địa độc chiếm của Heineken và một vài loại bia nhập khẩu.
Phân khúc tiêu dùng phổ thông, phiá Nam là bia Sài Gòn và phiá Bắc là sân chơi của bia Hà Nội. Các thương hiệu quốc tế khác và bia địa phương chỉ đủ sức chinh phục sân chơi có tính khu vực như Huda, Festival, Carsberg, San Miguel, Larue, Halida, Trúc Bạch, Đại Việt, Sagoda, …
Dòng bia cấp thấp thuộc về bia hơi, các lò nấu bia nhỏ địa phương.
Sự thâm nhập thị trường của Sapporo với phân khúc cao cấp cộng với chiến lược bám điểm bán mạnh mẽ đã dần tạo cho Sapporo một chỗ đứng chia sẻ miếng bánh với Heineken. Thành công của Sapporo cho thấy, dù có khó khăn, nhưng với chiến lược rõ ràng thì phân khúc bia cao cấp vẫn còn cơ hội cho những thương hiệu bia có lực. Phân khúc chủ lực (main stream), chiến đến gần ¾ tổng thị trường lại là phân khúc sôi động nhất vì chưá đựng đầy đủ những cung bậc cạnh tranh từ định vị đến chất lượng, từ phân phối đến truyền thông và nhiều nữa.
Sư tử trắng với lựa chọn định vị mang tính thách thức với bia Tiger nhưng phân khúc giá phải chăng cùng với các hoạt động kích hoạt mạnh mẽ tại điểm bán hàng như chương trình “gầm vang” khi cụng ly, hay đập búa trúng thưởng tủ lạnh đầy bia để “thiết đãi” anh em đã tạo được bầu không khí phấn khích tại các “điểm nhậu” quanh TP.HCM, hay Clip “Hôi bia đại chiến” “ăn theo” sự kiện hôi bia của Tiger nhưng lại mang ý nghĩa về tình anh em cũng đang được người dùng Internet bàn tán và chia sẻ.
Tất cả, đã tạo nên màn chào sân khá lý thú và gây chú ý cho người tiêu dùng trong ngành hàng cạnh tranh khốc liệt này. Lý do chủ đạo của người Việt bên ly bia chính là tình bằng hữu. Đây cũng là cách mà hầu hết các thương hiệu bia phân khúc phổ thông hướng vào khai thác.
Tuy nhiên, tạo ra được một phong cách riêng gắn liền không khí “chiến hữu” là không dễ mặc dầu Sư tử trắng đã mang lại được ít nhiều không khí cho người uống khi nâng ly. Câu hỏi lớn nhất đối với Sư tử trắng có lẽ là kênh phân phối tại các quán (on premise). Còn quá sớm để nói đến thành bại của một thương hiệu nhưng cũng phải thừa nhận những dấu ấn bước đầu của Sư tử trắng.
Đấy cũng chính là cách một thị trường phát triển lành mạnh và đáng lựa chọn cho ngành rượu, bia, nước giải khát Việt Nam.
Thị trường bia Việt Nam được phân chia khá rõ ràng theo vị thế và tính địa phương.
Ở phân khúc bia cao cấp, gần như là lãnh địa độc chiếm của Heineken và một vài loại bia nhập khẩu.
Phân khúc tiêu dùng phổ thông, phiá Nam là bia Sài Gòn và phiá Bắc là sân chơi của bia Hà Nội. Các thương hiệu quốc tế khác và bia địa phương chỉ đủ sức chinh phục sân chơi có tính khu vực như Huda, Festival, Carsberg, San Miguel, Larue, Halida, Trúc Bạch, Đại Việt, Sagoda, …
Dòng bia cấp thấp thuộc về bia hơi, các lò nấu bia nhỏ địa phương.
Sự thâm nhập thị trường của Sapporo với phân khúc cao cấp cộng với chiến lược bám điểm bán mạnh mẽ đã dần tạo cho Sapporo một chỗ đứng chia sẻ miếng bánh với Heineken. Thành công của Sapporo cho thấy, dù có khó khăn, nhưng với chiến lược rõ ràng thì phân khúc bia cao cấp vẫn còn cơ hội cho những thương hiệu bia có lực. Phân khúc chủ lực (main stream), chiến đến gần ¾ tổng thị trường lại là phân khúc sôi động nhất vì chưá đựng đầy đủ những cung bậc cạnh tranh từ định vị đến chất lượng, từ phân phối đến truyền thông và nhiều nữa.
Sư tử trắng với lựa chọn định vị mang tính thách thức với bia Tiger nhưng phân khúc giá phải chăng cùng với các hoạt động kích hoạt mạnh mẽ tại điểm bán hàng như chương trình “gầm vang” khi cụng ly, hay đập búa trúng thưởng tủ lạnh đầy bia để “thiết đãi” anh em đã tạo được bầu không khí phấn khích tại các “điểm nhậu” quanh TP.HCM, hay Clip “Hôi bia đại chiến” “ăn theo” sự kiện hôi bia của Tiger nhưng lại mang ý nghĩa về tình anh em cũng đang được người dùng Internet bàn tán và chia sẻ.
Tất cả, đã tạo nên màn chào sân khá lý thú và gây chú ý cho người tiêu dùng trong ngành hàng cạnh tranh khốc liệt này. Lý do chủ đạo của người Việt bên ly bia chính là tình bằng hữu. Đây cũng là cách mà hầu hết các thương hiệu bia phân khúc phổ thông hướng vào khai thác.
Tuy nhiên, tạo ra được một phong cách riêng gắn liền không khí “chiến hữu” là không dễ mặc dầu Sư tử trắng đã mang lại được ít nhiều không khí cho người uống khi nâng ly. Câu hỏi lớn nhất đối với Sư tử trắng có lẽ là kênh phân phối tại các quán (on premise). Còn quá sớm để nói đến thành bại của một thương hiệu nhưng cũng phải thừa nhận những dấu ấn bước đầu của Sư tử trắng.
Đấy cũng chính là cách một thị trường phát triển lành mạnh và đáng lựa chọn cho ngành rượu, bia, nước giải khát Việt Nam.
Đoàn Đình Hoàng
Chuyên gia tư vấn thương hiệu
"Tập đoàn Sapporo xác định Việt Nam là thị trường quan trọng bậc nhất tại khu vực Đông Nam Á, và Công ty TNHH Sapporo Việt Nam chúng tôi sẽ không ngừng nỗ lực để phát triển cùng Việt Nam và đưa thương hiệu Sapporo đến với từng người tiêu dùng", ông Hirofumi Kishi khẳng định.
Hay gần đây nhất là sự xuất hiện của bia Sư Tử Trắng, được sản xuất từ Nhà máy Bia Phú Yên của Tập đoàn Masan... Hiện Sư Tử Trắng (ra mắt để cạnh tranh trực tiếp với Tiger) đang gây ồn ào trên thị trường bia, với nhiều chiêu quảng bá, tiếp thị ấn tượng.
Cũng là một sự lựa chọn tốt cho người tiêu dùng, ở phân khúc cao hơn là một số thương hiệu bia nhập khẩu như Corona Extra (Mexico), chai 355 ml có giá 39.000 đồng/chai; Bochka (Nga) chai 500 ml, giá 48.000 đồng/chai; DAD (Đức) lon 500 ml, 45.000 đồng/lon; bia Duvel (Bỉ) chai 330 ml giá 90.000 đồng/chai... hiện đã được các doanh nghiệp nhập khẩu về phân phối khá sẵn tại một số thành phố lớn.
Tuy nhiên, dù có thêm nhiều thương hiệu bia mới xuất hiện, song phân khúc tiêu dùng chủ lực tại thị trường bia Việt Nam vẫn đang nghiêng về các thương hiệu bia nội như Sài Gòn, bia Hà Nội..., gồm các loại bia chai, bia lon với giá khá bình dân.
Ông Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bia - Nước giải khát Việt Nam (VBA) cho rằng, việc đầu tư phát triển của ngành bia hoàn toàn theo cung - cầu thị trường, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.
Trước nhiều thông tin cho rằng, sản lượng bia đạt 3 tỷ lít bia/năm, với Việt Nam là quá lớn và việc người tiêu dùng Việt Nam đã bỏ ra 3 tỷ USD cho tiêu dùng bia là lãng phí, ông Việt lý giải, thực tế, trong 3 tỷ lít bia đã tiêu thụ, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh bia phải nộp thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 50%, chưa kể ngành bia còn giải quyết hàng ngàn việc làm cho người lao động.
Rõ ràng, tiềm năng của thị trường bia tại Việt Nam đang được các nhà kinh doanh trong nước và nước ngoài khai thác khá triệt để. Hành trình cạnh tranh của các doanh nghiệp giành thị phần từ phân khúc thấp đến cao không gì hơn là tạo cơ hội để người tiêu dùng thỏa sức lựa chọn.
Chuyên gia tư vấn thương hiệu
Cuối năm 2013, Tập đoàn BTG Holdings (Slovakia) đã khởi công xây dựng Nhà máy Bia Tiệp, công suất 190 triệu lít/năm, tại Khu công nghiệp Lạc Thịnh, huyện Yên Thủy (tỉnh Hòa Bình), với tổng vốn 86 triệu euro.
Theo kế hoạch, sản phẩm chính của nhà máy là bia Budweiser Budvar sẽ ra mắt thị trường vào cuối năm nay. Song, đây không phải là dự án bia duy nhất sẽ có sản phẩm mới ra thị trường trong năm nay.
Theo Bộ Công thương, thị trường bia Việt Nam đã hiện diện gần đủ các thương hiệu bia hàng đầu thế giới và khu vực. Lượng bia tiêu thụ tại Việt Nam tăng bình quân 12%/năm trong giai đoạn 2006 - 2010 và ước tăng 13%/năm trong giai đoạn 2011- 2015.
Các doanh nghiệp trong và ngoài nước đều không bỏ lỡ cơ hội chen chân vào thị trường này.
Những năm qua, các thương hiệu Heineken, Tiger, Carlsberg... gần như chiếm ưu thế ở phân khúc bia cao cấp. Song, thị trường hiện đã có sự thay đổi đáng kể, khi có thêm nhiều thương hiệu bia mới liên tiếp xuất hiện.
Điển hình là bia Sapporo (Nhật Bản) được Công ty TNHH Sapporo Việt Nam, liên doanh giữa Tập đoàn Sapporo (Nhật Bản) với Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) sản xuất tại nhà máy có công suất 40 triệu lít/năm trong Khu công nghiệp Việt Đức - Đức Hòa (Long An). Sapporo đã chiếm được gần 10% thị phần bia cao cấp ở thị trường TP.HCM trong năm 2013.
Ông Hirofumi Kishi, Tổng giám đốc Công ty TNHH Sapporo Việt Nam cho biết, sau khi đưa vào hoạt động giai đoạn 1 công suất 40 triệu lít/năm của nhà máy 42 triệu USD đặt tại KCN Việt Đức - Đức Hòa (Long An), hiện doanh nghiệp này chuẩn bị nâng công suất lên 100 triệu lít/năm, sau khi đã chạy hết công suất thiết kế từ cuối năm qua.
Theo kế hoạch, sản phẩm chính của nhà máy là bia Budweiser Budvar sẽ ra mắt thị trường vào cuối năm nay. Song, đây không phải là dự án bia duy nhất sẽ có sản phẩm mới ra thị trường trong năm nay.
Theo Bộ Công thương, thị trường bia Việt Nam đã hiện diện gần đủ các thương hiệu bia hàng đầu thế giới và khu vực. Lượng bia tiêu thụ tại Việt Nam tăng bình quân 12%/năm trong giai đoạn 2006 - 2010 và ước tăng 13%/năm trong giai đoạn 2011- 2015.
Các doanh nghiệp trong và ngoài nước đều không bỏ lỡ cơ hội chen chân vào thị trường này.
Những năm qua, các thương hiệu Heineken, Tiger, Carlsberg... gần như chiếm ưu thế ở phân khúc bia cao cấp. Song, thị trường hiện đã có sự thay đổi đáng kể, khi có thêm nhiều thương hiệu bia mới liên tiếp xuất hiện.
Điển hình là bia Sapporo (Nhật Bản) được Công ty TNHH Sapporo Việt Nam, liên doanh giữa Tập đoàn Sapporo (Nhật Bản) với Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) sản xuất tại nhà máy có công suất 40 triệu lít/năm trong Khu công nghiệp Việt Đức - Đức Hòa (Long An). Sapporo đã chiếm được gần 10% thị phần bia cao cấp ở thị trường TP.HCM trong năm 2013.
Ông Hirofumi Kishi, Tổng giám đốc Công ty TNHH Sapporo Việt Nam cho biết, sau khi đưa vào hoạt động giai đoạn 1 công suất 40 triệu lít/năm của nhà máy 42 triệu USD đặt tại KCN Việt Đức - Đức Hòa (Long An), hiện doanh nghiệp này chuẩn bị nâng công suất lên 100 triệu lít/năm, sau khi đã chạy hết công suất thiết kế từ cuối năm qua.
 | ||
| Hàng loạt nhãn hiệu bia nước ngoài liên tiếp "đổ bộ" vào Việt Nam, đón cơ hội ở thị trường 3 tỷ lít bia |
"Tập đoàn Sapporo xác định Việt Nam là thị trường quan trọng bậc nhất tại khu vực Đông Nam Á, và Công ty TNHH Sapporo Việt Nam chúng tôi sẽ không ngừng nỗ lực để phát triển cùng Việt Nam và đưa thương hiệu Sapporo đến với từng người tiêu dùng", ông Hirofumi Kishi khẳng định.
Hay gần đây nhất là sự xuất hiện của bia Sư Tử Trắng, được sản xuất từ Nhà máy Bia Phú Yên của Tập đoàn Masan... Hiện Sư Tử Trắng (ra mắt để cạnh tranh trực tiếp với Tiger) đang gây ồn ào trên thị trường bia, với nhiều chiêu quảng bá, tiếp thị ấn tượng.
Cũng là một sự lựa chọn tốt cho người tiêu dùng, ở phân khúc cao hơn là một số thương hiệu bia nhập khẩu như Corona Extra (Mexico), chai 355 ml có giá 39.000 đồng/chai; Bochka (Nga) chai 500 ml, giá 48.000 đồng/chai; DAD (Đức) lon 500 ml, 45.000 đồng/lon; bia Duvel (Bỉ) chai 330 ml giá 90.000 đồng/chai... hiện đã được các doanh nghiệp nhập khẩu về phân phối khá sẵn tại một số thành phố lớn.
Tuy nhiên, dù có thêm nhiều thương hiệu bia mới xuất hiện, song phân khúc tiêu dùng chủ lực tại thị trường bia Việt Nam vẫn đang nghiêng về các thương hiệu bia nội như Sài Gòn, bia Hà Nội..., gồm các loại bia chai, bia lon với giá khá bình dân.
Ông Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bia - Nước giải khát Việt Nam (VBA) cho rằng, việc đầu tư phát triển của ngành bia hoàn toàn theo cung - cầu thị trường, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.
Trước nhiều thông tin cho rằng, sản lượng bia đạt 3 tỷ lít bia/năm, với Việt Nam là quá lớn và việc người tiêu dùng Việt Nam đã bỏ ra 3 tỷ USD cho tiêu dùng bia là lãng phí, ông Việt lý giải, thực tế, trong 3 tỷ lít bia đã tiêu thụ, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh bia phải nộp thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 50%, chưa kể ngành bia còn giải quyết hàng ngàn việc làm cho người lao động.
Rõ ràng, tiềm năng của thị trường bia tại Việt Nam đang được các nhà kinh doanh trong nước và nước ngoài khai thác khá triệt để. Hành trình cạnh tranh của các doanh nghiệp giành thị phần từ phân khúc thấp đến cao không gì hơn là tạo cơ hội để người tiêu dùng thỏa sức lựa chọn.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét